Kryteria diagnostyczne dla spektrum autyzmu (ASD) u dorosłych według najnowszej klasyfikacji, czyli DSM-5 (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition), obejmują następujące elementy:
- Trwałe deficyty w komunikacji i interakcjach społecznych:
- Trudności w nawiązywaniu i utrzymywaniu relacji, odpowiednich do poziomu rozwoju.
- Ograniczona umiejętność dzielenia się emocjami, zainteresowaniami czy osiągnięciami z innymi.
- Problemy z interpretacją i stosowaniem norm społecznych, takich jak mowa ciała, mimika czy ton głosu.
- Ograniczone, powtarzające się wzorce zachowań, zainteresowań lub aktywności:
- Powtarzające się ruchy, powtarzanie słów lub fraz (echolalia).
- Sztywne przywiązanie do rutyn lub rytuałów, które mogą wywoływać silny stres przy zmianach.
- Silne zainteresowania w wąskich dziedzinach, które są nieproporcjonalnie intensywne lub szczegółowe.
- Objawy muszą być obecne od wczesnego okresu rozwoju:
- Objawy mogą być dostrzegalne w okresie dzieciństwa, chociaż mogą nie być w pełni widoczne, dopóki wymagania dotyczące funkcjonowania społecznego nie wzrosną w późniejszym życiu.
- Objawy powodują klinicznie istotne zaburzenia:
- Objawy muszą powodować trudności w codziennym funkcjonowaniu, w obszarach takich jak praca, nauka czy relacje interpersonalne.
- Objawy nie są lepiej wyjaśnione innym zaburzeniem psychicznym:
- Diagnoza nie powinna być stosowana, jeśli objawy można przypisać innym zaburzeniom, takim jak schizofrenia czy zaburzenia afektywne.
- Dlaczego Diagnoza Jest Ważna?
Dokładna diagnoza różnicowa jest kluczowa, ponieważ spektrum autyzmu często współwystępuje z innymi zaburzeniami, takimi jak ADHD, zaburzenia lękowe, depresja czy zaburzenia osobowości. Zrozumienie pełnego obrazu klinicznego pozwala na skuteczniejsze opracowanie strategii terapeutycznych i wsparcia.
Autor: Joanna Maciejewska