Ortoreksja to termin, który został wprowadzony do psychiatrii stosunkowo niedawno, aby opisać obsesyjne i niezdrowe zainteresowanie zdrowym jedzeniem. W przeciwieństwie do innych zaburzeń odżywiania, takich jak anoreksja czy bulimia, ortoreksja nie koncentruje się na ilości spożywanych kalorii czy kontrolowaniu masy ciała. Zamiast tego, osoby cierpiące na ortoreksję skupiają się na jakości jedzenia i jego wpływie na zdrowie.
Objawy Ortoreksji:
- Obsesyjne myśli dotyczące zdrowego jedzenia: Osoby z ortoreksją często myślą o jedzeniu przez większość dnia, planują posiłki w najdrobniejszych szczegółach i starają się unikać potencjalnie „niezdrowych” produktów.
- Wykluczanie coraz większej liczby produktów: Osoby ortorektyczne eliminują z diety coraz więcej grup żywnościowych, uważając je za szkodliwe lub niezdrowe. To może prowadzić do niedoborów składników odżywczych.
- Utrata elastyczności w jedzeniu: Osoby z ortoreksją tracą zdolność do elastycznego podejścia do jedzenia. Stają się bardzo rygorystyczne w swoich wyborach żywieniowych i panikują w przypadku konieczności zjedzenia czegoś „niezdrowego”.
- Zaniedbywanie społecznych interakcji: Ortorektyczne osoby mogą unikać spotkań towarzyskich, restauracji czy innych sytuacji społecznych związanych z jedzeniem, aby nie naruszyć swoich rygorystycznych zasad żywieniowych.
- Obniżone poczucie własnej wartości: Osoby cierpiące na ortoreksję mogą utożsamiać swoją wartość z jakością swojej diety. Czują się dobrze tylko wtedy, gdy jedzą „zdrowo”, a złamanie zasad diety prowadzi do poczucia winy i samonapięcia.
- Problemy zdrowotne: W zaawansowanych przypadkach ortoreksji, osoby te mogą doświadczać problemów zdrowotnych związanych z niedoborami składników odżywczych, osłabieniem organizmu i zaburzeniami metabolicznymi.
Diagnoza i Leczenie Ortoreksji:
Diagnoza ortoreksji może być trudna, ponieważ dbałość o zdrowe jedzenie jest w dzisiejszym społeczeństwie często promowana jako pozytywna cecha. Jednak jeśli obsesyjne myśli o jedzeniu i kontrola diety zaczynają wpływać negatywnie na życie codzienne, zdrowie i relacje społeczne, może to wskazywać na potrzebę pomocy specjalisty.
Leczenie ortoreksji zazwyczaj obejmuje terapię psychologiczną, w tym terapię poznawczo-behawioralną, która pomaga zmieniać myśli i nawyki związane z jedzeniem. Istotnym elementem leczenia jest również przywrócenie elastyczności w jedzeniu oraz nauka zdrowego i zrównoważonego podejścia do żywienia.
Podsumowanie:
Ortoreksja to zaburzenie związane z obsesyjnym zainteresowaniem zdrowym jedzeniem, które może prowadzić do problemów zdrowotnych i społecznych. Rozpoznanie ortoreksji i skonsultowanie się z terapeutą może pomóc w przywróceniu zdrowego stosunku do jedzenia i poprawie jakości życia. Warto pamiętać, że zdrowa dieta to nie tylko wybór odpowiednich produktów, ale także umiejętność elastycznego podejścia do żywienia i czerpania radości z jedzenia.